Agrocycle event ‘ Kringloopsluiten, een verhaal zonder einde’

Op het Agrocycle-event werden een aantal spraakmakende voorbeelden vanuit de agrovoedingsketen in de kijker gezet die neven- en reststromen tot een minimum beperken of benutten als nieuwe grondstof en gingen op zoek naar hefbomen en barrières bij het sluiten van hun kringlopen.
Dit event vond plaats op dinsdag 27 november, van 14.30 tot 20.00 uur in KBC, Havenlaan 2, Brussel.

U kan de presentaties hier terugvinden:

- Kringloopsluiten, een verhaal zonder einde – Ilse Geyskens, Innovatiesteunpunt en Yvon Ijsseldijk, docent KHLeuven
- Provalor sluit de kringloop – Piet Nell, Provalor
- Eiwitpreparaten – Constant Vanneste, Proliver
- Houblonesse – Pascal Pauwelyn, Sowepo vzw
- Koffiekoeken – Yves De Bleecker, KATHO

Leave a comment

Agrocycle – ook in de biosector?

Door nevenstromen/reststromen binnen je bedrijf kritisch te onderzoeken, kan je er vaak een toegevoegde waarde voor vinden. Misschien kunnen ze een nieuwe bestemming krijgen als grondstof of als hoogwaardig product met een originele toepassing.  Op deze manier worden kringlopen verder gesloten en wordt afval weer voedsel. Ook in de biosector bestaan goede voorbeelden van kringloopsluiten. Misschien is bij jou,als bioboer of – tuinder of als bioverwerker, de kringloop al gesloten? Misschien ken je bedrijven met een gesloten kringloop die een bron van inspiratie voor anderen kunnen betekenen? Is de kringloop op jouw bedrijf nog niet gesloten, maar wil je dit graag verbeteren? Laat het ons allemaal weten, we denken graag met je mee! Je kan mailen naar info@agrocycle.be

Leave a comment

Gras kleurt economie groen!

Het project Grassa! uit Nederland ontwikkelde de eerste mobiele grasraffinage machine. Deze installatie verwerkt vers gemaaid gras tot vezels en sap waaruit eiwitten worden gewonnen. Het levert waardevolle en duurzame producten op voor de veehouderij en de papierindustrie en op termijn groene grondstoffen voor chemie en mogelijk menselijke voeding.

Het raffineren ( uit elkaar halen) van het gras levert 3 nuttige grondstoffen op: eiwitten, vezels en sap. Het eiwit dat uit het gras wordt gehaald, kan direct tot diervoeder worden verwerkt of worden gedroogd en in poedervorm worden opgeslagen. Hierdoor moet er minder sojaschroot vanuit Zuid-Amerika worden geïmporteerd. De grasvezel kan naar de papier- en kartonindustrie, ter vervanging van het vrij dure houtpulp. Het resterende restsap, dat waardevolle componenten bevat zoals, vetzuren, aminozuren, suikers, kalium en fosfaat wordt gebruikt voor de bemesting van het land. Er wordt gezocht naar toepassingen van het restsap ook buiten de landbouw. Hiermee wordt de cyclus gesloten en kan het proces opnieuw beginnen en draagt gras zo bij aan de vergroening van de economie.  

Het gebruik van een mobiele eenheid heeft zo zijn voordelen. Je kan het raffinage proces op locatie uitvoeren, waardoor melkveehouders geen grote hoeveelheden gras ( vocht) moeten vervoeren en transportkost wordt vermeden. Het resterende sap blijft gewoon op het landbouwbedrijf. Dit resulteert in een grote kostenbesparing. De productie van een kilo eiwit kost ongeveer één kilowattuur en bovendien zijn er geen afvalstoffen, want er is geen gebruik van chemicaliën en de restwarmte wordt hergebruikt.

Wat kan met gras, kan misschien ook met de bladeren van suikerbieten het loop van paprika’s en tomaten. Dit is dan ook de volgende uitdaging voor de onderzoekers van Grassa! (bron: www.grassanederland.nl/).

Leave a comment

Growbag teeltsubstraat: een duurzaam gesloten cyclus

De teelt van tomaten, paprika’s en komkommers onder glas gebeurt in Vlaanderen voornamelijk op substraat en dan meer bepaald op steenwol. Ondanks de vele voordelen die de substraatteelt biedt, is het gebruik van steenwol toch enigszins een probleem aan het worden. Steenwol zorgt namelijk op het einde van de teelt voor een belangrijk afvalprobleem, aldus Peltracom. Peltracom ontwikkelde een duurzaam alternatief voor steenwol, Peltracom grow bag. Deze substraat matten bestaan uit 100 % biologisch afbreekbaar substraat, gehuld in een 100% biologisch afbreekbare plastic. Deze grow bag is geschikt voor de teelt van tomaten, komkommers, paprika’s en aanverwante glasgroenten.
De gebroeders Vlaemynck, tomatentelers, hebben na 3 jaar testen, de beslissing genomen om volledig om te schakelen naar de grow bag. Duurzaamheid op het bedrijf resulteert voor hen in een licht economisch voordeel.
Het verloop van de grow bag van productie tot gebruiker en compostering kan je hier bekijken.

http://www.peltracom.be/

Leave a comment

Vlaams-Brabant stimuleert kringloop sluiten

 In de agrovoedingsketen zijn op individueel bedrijfsniveau al heel wat acties ondernomen inzake duurzaamheid. Dit neemt niet weg dat er zeker nog ruimte is voor verbetering. Op ketenniveau daarentegen is er nog onvoldoende gebeurd. Om hier verandering in te brengen is het belangrijk inzicht te krijgen in het systeem. 

Via het project Agrocycle in de agrovoedingsketen wil het Innovatiesteunpunt voor land- en tuinbouw samen met KHLeuven inzetten op de detectie en ondersteuning van het sluiten van kringlopen t.e.m vermarkting (cradle to cradle) in de agrovoedingsketen. De focus ligt op de regio Vlaams-Brabant. Om deze doelstelling te bewerkstelligen zal een traject worden bewandeld van inventarisatie en grondige analyse van mogelijke concepten van kringloop sluiten in deze sector. Dit wordt gevolgd door een analyse van het waarom van het niet-sluiten van sommige kringlopen en een onderzoek naar de hefbomen voor verandering. Op basis van deze resultaten kunnen nieuwe product- of procesinnovaties in het leven worden geroepen, nieuwe en ongewone samenwerkingsverbanden aangegaan en pilootprojecten opgestart. Het zal de innovatie in de regio ten goede komen wanneer de output van dit project geïntegreerd wordt in andere initiatieven, die kennisontwikkeling en innoverende projecten in het brede domein van gezonde voeding voor mens en dier stimuleren en die eveneens specifieke aandacht schenken aan de interactie met en de reconversie van de traditioneel sterke landbouwsector in de regio Vlaams-Brabant.

De uitvoering van dit project wordt mogelijk gemaakt dankzij de steun van de Provincie Vlaams-Brabant.

Leave a comment

Hefbomen en barrières voor kringloopsluiten in de Vlaamse land- en tuinbouwsector

In het verduurzamen van de landbouwsector vormt het sluiten van de materiaal- en energiekringlopen een belangrijk ontwikkelingspad. Het kringloopsluiten (cradle to cradle) wordt als veelbelovend beschouwd en staat hierbinnen centraal. Op verzoek van het Innovatiesteunpunt voor land- en tuinbouw heeft een onderzoek plaatsgevonden om de rol en kennis omtrent kringloopsluiten in de Vlaamse landbouwsector te versterken. In een eerste fase was behoefte aan verbreding van de algemene kennis en mogelijkheden rondom het concept binnen de sector en om na te gaan waar de barrières en hefbomen zitten voor een succesvolle (bredere) implementatie van kringloopsluiten binnen de sector.

In het rapport treft u de resultaten van een eerste oefening om de barrières en hefbomen te identificeren aan de hand van een systeemanalyse.

Meer info: rapport

Leave a comment

Powerfarms Concept

Dieren produceren uit voeder vlees, mest, CO2, water en warmte. De mest wordt zo snel mogelijk afgevoerd om de waardevolle stoffen te behouden en het ontwijken van schadelijke gassen te voorkomen. Vervolgens wordt de mest vergist en geraffineerd (o.a. scheiding vloeibare en vaste fractie), waarbij uit de mest methaan, CO2 en verschillende mineralenfracties (N, P, K) ontstaan. Optimalisatie van de vergistingsstap vereist dat naast ook andere stoffen worden toegevoegd. Deze technieken bevinden zich evenwel nog in het ontwikkelingsstadium. Het methaan uit de vergister kan in een warmtekrachtkoppeling (WKK) omgezet worden in elektriciteit en warmte. De elektriciteit kan dienen voor zelfgebruik en/of geleverd wordenaan het net. De warmte kan bijdragen aan het hygiëniseren van de mest, stalverwarming en het drogen van algen of reststromen. De CO2 en NOX in de rookgassen van de gasmotor kunnen fungeren als voeding voor algenkweek, evenals de uit de mest gewonnen mineralenfracties. Het geproduceerde afvalwater kan gereinigd worden tot schoon water door de algen. De geoogste algen kunnen dienst doen als veevoeder of terechtkomen in andere toepassingen (farma, cosmetica, voeding, visvoer of bulkchemie).Bestaande processen worden op een innovatieve manier aan elkaar gekoppeld, waarbij wordt uitgegaan van het exploiteren van de waarde die vervat zit in de reststromen. Er is sprake van een ‘closed loop’: met enkel reststoffen worden waardevolle producten gemaakt. De belangrijkste operationele risico’s liggen in de regelgeving, hoge prijzen voor covergistingsmaterialen en het prijsbeleid rond groene energie.(http://www.innovatienetwerk.org).

1 Comment

NuReSys: Fosfaten winnen uit afvalwater en er een hoogwaardig product van maken

Fosfaatverwijdering uit afvalwater resulteerde tot op heden in fosfaatrijke slibmassa’s die een bijkomende behandeling vereisen. Het fosfaat is meestal dermate sterk gebonden dat het niet meer in aanmerking komt voor hergebruik en de gebruikte reagentia kunnen gecontamineerd zijn met zware metalen.

NuReSysinstallatie bij Clarebout Potatoes

Het fosfaat dat gewonnen is uit afvalwater wordt in struvietvorm uit de NuReSys-installatie afgetapt

Een alternatieve technologie is de kristallisatie van het fosfaat tot struviet die ontwikkeld is door Wim Moerman van NuReSys (Nutrient Recovery Systems) De voordelen van deze techniek is de vorming van een zuiver kristalijn product dat zonder bijkomende behandeling kan hergebruikt worden als meststof. De NuReSys® struviet techniek kent reeds toepassingen op industriële schaal. De techniek is niet enkel toepasbaar op de typische fosfaatrijke afvalwaters in de agro-industrie maar eveneens op stortpercolaten, digestaatbehandeling en mestverwerking.

Een filmpje van ons bezoek aan Carl Dewaele en Wim Moerman van NuResys bij Clarebout Potatoes vind je hier:

Meer informatie over de NuReSys technologie, toepassingen en installaties vind je hier: http://www.nuresys.org/

Leave a comment

De rol van cradle to cradle voor de landbouwsector

Eline de Regt & Dirk Van Gijseghem
December 2010

In 2002 introduceerden McDonough en Braungart een concept dat verder gaat dan duurzaamheid: cradle to cradle (C2C). De kern ervan is: “afval is voedsel”, aangezien alle materialen na hun leven in een product, zonder kwaliteitsverlies, nuttig zouden moeten kunnen worden ingezet in een ander product (kringloopeconomie). Het is een ambitieus concept van duurzame ontwikkeling met als motto: “meteen goed doen in plaats van minder slecht”. De meeste voorbeelden zijn vandaag de dag te vinden in de industrie en de architectuur.

Wegens de toenemende belangstelling voor cradle to cradle, maar vooral met het oog op de toekomst wensen we toch een eerste (niet-limitatieve) inventaris op te stellen van de rol van cradle to cradle voor de (Vlaamse) landbouwsector. Het is een verkennend (concept)rapport dat geldt als uitnodiging voor verdere discussie en ideeën.

De rol van C2C voor de landbouwsector zien we op vier terreinen: het individuele landbouwbedrijf, landbouw in de keten, op ontwerp/designniveau en op het vlak van gebiedsontwikkeling en ruimtelijke clustering. Elk van deze terreinen heeft zijn specifieke toepassingen.

C2C is een voorbeeld van een nieuwe uitdaging die een meer innovatieve aanpak van de overheid vereist. Participatie van relevante actoren in het besluitvormingsproces is van primordiaal belang. Dat vergt een nieuwe vorm van besturen: governance beyond government.

Meer Info:
Rapport, 23 bladzijden (800 kB, 17 december 2010)

Leave a comment

Het Wijveld demonstreert een nieuw business model voor landbouwbedrijven in een stedelijke omgeving

Het Wijveld is een intiatief dat is opgestart in 2008, en is een mooi Belgisch voorbeeld van ‘community based agriculture’. Het is een interessant model dat consumenten rechtstreeks weet te verbinden met hun voedsel en ook de tussenhandel weet te elimineren.

De basis van het idee berust bij een engagement tussen de landbouwer en een kritisch aantal lokale klanten: de landbouwer produceert een voldoende volume en diversiteit aan groenten en fruit voor de leden van de gemeenschap. Hij zorgt voor een wekelijkse aflevering van lokaal- en biologisch geteelde groenten.

De consument op zijn beurt betaalt éénmalig lidgeld voor een heel jaar, gebaseerd op zijn familiesamenstelling. Ongeveer wekelijks krijgen leden een email met de huidige status van de teelt, het teeltplan, het werk dat nog verricht moet worden, groenten die klaar zijn voor oogst, oogstinstructies enz…

Wijveld is zeker niet het enige voorbeeld van een gemeenschapsboerderij in België. de stichter van het Wijveld ‘Michel Van Poucke’ was geïnspireerd door een initiatief van tom Troonbeeckx genaamd ‘open veld‘ in Leuven.

Deze manier van landbouw ontsluit meerdere voordelen:

1) Ecologie:

De landbouwgrond is dicht bij de mensen die uiteindelijk de oogst consumeren. Er zijn geen tussenpersonen, geen onnodige kilometers, verpakking, bewaring, … En zonder het te vergeten: groenten en fruit zijn geteelt op een biologische manier.

2) Sociaal:

De akker wordt letterlijk een sociaal trefpunt voor kinderen en buurtbewoners van naburige woonwijken. Mensen treffen er elkaar tijdens het weekend en organiseren er zelfs een pick-nick.

3) Educatie:

Heel wat mensen begrijpen opnieuw waar hun voedsel precies vandaan komt. Gezien consumenten infeite leden zijn, en het akkerland vaak bezoeken, krijgen ze inzicht in het groeiproces, de verschillende soorten, en weten ze opnieuw siezoensgroenten te waarderen. Mede dankzij het internet beginnen mensen aan de hand van de oogst ook goeie recepten met elkaar uit te wisselen.

4) Economisch

Verse en biologische groenten en fruit hoeven niet noodzakelijk duur te zijn. Mensen met elkaar in contact brengen via een platform zoals dit voorkomt overbodige kosten die verband houden met tussenhandel en transport. De landbouwer op zijn beurt kan zich ten volle concentreren op zijn teelt en hoeft geen stress te hebben over de zakelijke aspecten en prijsschommelingen.

5) Maatschappelijk

Consumenten zijn mede-verantwoordelijk voor de oogst en de risico’s en voordelen die eraan verbonden zijn. Ze hebben inspraak en participeren mee in het voornaamste werk. Bovendien plukken ze mee de vruchten van een zeer brede diversiteit aan groenten, fruit, maar ook kruiden en bloemen.  Vandaag wordt er op het Wijveld meer dan 40 verschillende soorten gekweekt.

http://wijveld.skynetblogs.be/

Leave a comment